voyages labs🦉 Felsefe Kulübü English
Nietzsche

Nietzsche

1844–1900 · düşünür · 48 soru (kolay 3 · orta 29 · zor 16)

Friedrich Nietzsche, değerleri kökünden sorgulayan Alman filozoftur. Böyle Buyurdu Zerdüşt (1883–85) ve Ahlakın Soykütüğü (1887) gibi eserlerinde “Tanrı öldü” tespitini, güç istencini, bengi dönüşü ve tüm değerlerin yeniden değerlendirilmesini tartışır.

Bu konuda 10 soru çöz →Tüm konularla test

Ana fikirler

Kavramlar

güç istenci
Kuvvetin ayırıcı ve üretici öğesi; buyuranda da boyun eğende de vardır.
bengi dönüş
Aynının değil, farkın tekrarı; oluşun varlığı.
aktif kuvvet
Biçim veren, egemen olan, sonuna kadar giden kuvvet.
reaktif kuvvet
Uyum ve yararla işleyen, baskılanan kuvvet.
hınç
Zayıfın güçlüye karşı biriken öfkesi; reaktif zaferin bir biçimi.
vicdan azabı
İçe dönen kuvvetin kendine yönelmesi.
çileci ideal
Yaşamı değersizleştirerek zayıf yaşamı koruyan ideal.
nihilizm
Hiçlik istenci; yaşamın değersizleştirilmesi.
soykütük
Değerlerin kökenindeki kuvvetleri yorumlama sanatı.
Üstinsan
Reaktif insanı aşan, olumlayan yeni duyarlılık.
değerlerin dönüştürülmesi
Olumsuzlamanın yerine olumlamayı koymak.
reaktif-oluş
Aktif kuvvetin yapabileceğinden ayrılıp reaktifleşmesi.
pathos
Yaşantılanan duygulanım; güç istencinin kendini gösterme biçimi.
olumlama
Güç istencinin farkı sevinçle kabul eden niteliği.

Sorular ve açıklamalı cevaplar

Bu konuda 48 soru var; burada 10 örnek ve açıklamaları duruyor. Tamamı için teste başlayın.

Kolay

  1. Doğru mu Yanlış mı: Deleuze’ün Nietzsche’sine göre hangi kuvvetlerin aktif olduğuna bir mücadelenin sonucuna bakarak karar veremeyiz; “güçlüler her zaman zayıflara karşı korunmalıdır”.
    1. Doğru
    2. Yanlış
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: A) Doğru

    Doğru. Alt kuvvetler nicelikte alt, nitelikte reaktif olmayı bırakmadan galip gelebilir; zayıfın kazanması “olgunun özü”dür. Kuvvetleri ölçmek bu yüzden soyut bir fizik değil, bir yorum sanatıdır.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  2. Deleuze bölümü Spinoza’nın hangi sözüyle açar?
    1. Tanrı doğadır
    2. Bir bedenin neler yapabileceğini bile bilmiyoruz
    3. Zihin bedenin fikridir
    4. Özgürlük kavranmış zorunluluktur
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: B) Bir bedenin neler yapabileceğini bile bilmiyoruz

    Bilinç ve tin hakkında konuşup dururuz ama bir bedene hangi kuvvetlerin ait olduğunu bilmeyiz. Nietzsche: “bilincin alçakgönüllülük evresindeyiz”.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  3. Doğru mu Yanlış mı: Nietzsche’ye göre hastalık bizi yalnızca küçültür ve asla yeni bir güç veremez.
    1. Doğru
    2. Yanlış
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: B) Yanlış

    Yanlış. Hastalık beni yapabileceğimden ayırır ama yeni bir kapasite, tuhaf yeni bir güç de açabilir: “hastanın bakışıyla daha sağlıklı kavramlara ve değerlere bakmak”.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

Orta

  1. Nietzsche (Deleuze’ün okumasıyla) bilinci nasıl nitelendirir?
    1. Özbilinç, efendinin en yüksek gücü olarak
    2. Tüm bilginin temeli olarak
    3. Bir belirti olarak: kendisi bilinçli olmayan bir efendiye bağlı kölenin reaktif bilinci
    4. Salt fiziksel bir mekanizma olarak
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: C) Bir belirti olarak: kendisi bilinçli olmayan bir efendiye bağlı kölenin reaktif bilinci

    Bilinç asla özbilinç değildir; bilinçli olmayan bir kendiliğe bağlı bir benin bilincidir. Bir bütün kendini daha üst bir bütüne bağlamak istediğinde ortaya çıkar; bu yüzden bir bedenin neler yapabileceğini bilmeyiz.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  2. Nietzsche için bedeni ne tanımlar?
    1. Baskın ve baskılanan kuvvetler arasındaki ilişki; ilişkiye giren eşitsiz iki kuvvet bir beden oluşturur
    2. Kuvvetlerin savaştığı bir alan ya da ortam
    3. Bilinç ve tin
    4. Sabit bir biyolojik töz
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: A) Baskın ve baskılanan kuvvetler arasındaki ilişki; ilişkiye giren eşitsiz iki kuvvet bir beden oluşturur

    Ortam ya da kuvvet alanı yoktur; gerçeklik zaten kuvvet niceliğidir. Beden kimyasal, biyolojik, toplumsal ya da siyasal olabilir. Birliği bir “egemenlik birliği”dir ve her zaman rastlantının ürünüdür.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  3. Nietzsche’ye göre organizmanın asıl sorunu nedir?
    1. Mekanizm ile vitalizm arasında seçim yapmak
    2. Tepkilerin bile kuvvet olmasını sağlayan aktif kuvvetleri keşfetmek
    3. Tepkileri daha kesin ölçmek
    4. Bilinci beyinde konumlandırmak
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: B) Tepkilerin bile kuvvet olmasını sağlayan aktif kuvvetleri keşfetmek

    Mekanizm ve vitalizm aynı reaktif kuvvetleri farklı biçimlerde yorumlar; aralarındaki tartışma asıl noktayı kaçırır. Bilim bilincin izinden gider ve organizmayı “küçük yanından”, tepkileri yönünden görür.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  4. Nietzsche neden Darwin’i eleştirir ve Lamarck’ı över?
    1. Darwin evrimi tamamen reaktif yorumlar; Lamarck ise uyumdan önce gelen aktif, plastik bir dönüşüm gücü sezmiştir
    2. Darwin dindardı, Lamarck değildi
    3. Lamarck daha çok matematik kullandı
    4. Darwin mücadeleyi reddetti
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: A) Darwin evrimi tamamen reaktif yorumlar; Lamarck ise uyumdan önce gelen aktif, plastik bir dönüşüm gücü sezmiştir

    Nietzsche ayrıca, bir mücadele varsa sonucunun Darwincilerin beklediğinin tersi olduğunu söyler: “güçlülerin yenilgisi”. Uyum ancak kendiliğinden, biçim veren kuvvetlerden sonra gelir.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

Zor

  1. Nicelikleri bakımından aktif ya da reaktif diye nitelenen kuvvetler arasındaki farka ne denir?
    1. Diyalektik
    2. Sentez
    3. Entropi
    4. Hiyerarşi
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: D) Hiyerarşi

    İlişkiye giren kuvvetler nicelikleriyle birlikte nicelik farklarına karşılık gelen niteliği de taşır. Aktif ve reaktif, kuvvetin kuvvetle ilişkisini ifade eden temel niteliklerdir.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  2. Deleuze’e göre aşağıdakilerden hangisi reaktif bir işlev DEĞİLDİR?
    1. Bellek ve alışkanlık
    2. Beslenme ve üreme
    3. Uyum ve korunma
    4. Başkalaşım, yeni biçimler veren plastik güç
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: D) Başkalaşım, yeni biçimler veren plastik güç

    Reaktif kuvvetler yaşamın koşullarını yerine getirir: korunma, uyum, yarar; bilinç, bellek ve alışkanlık da reaktiftir. Dönüşüm gücü, Dionysosçu güç, etkinliğin birincil tanımıdır.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗

  3. Deleuze, Nietzsche’nin niceliği övmesi ile niteliği niceliğe indirgemeyi eleştirmesi arasındaki görünür çelişkiyi nasıl çözer?
    1. Nietzsche düpedüz kendisiyle çelişir
    2. Nitelik her zaman nicelikten üstündür
    3. Nicelik bir yanılsamadır
    4. Nicelik farkı kuvvetin özüdür; nitelik, niceliğin eşitlenemeyen yönüdür
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: D) Nicelik farkı kuvvetin özüdür; nitelik, niceliğin eşitlenemeyen yönüdür

    Nietzsche’nin hedefi farkları eşitleyen ya da silen her belirlemedir. Niteliği nicelik karşısında savunmaz; nicelik farkını eşitlik karşısında savunur.

    Kaynak: Deleuze, G. (1983). Nietzsche and Philosophy (trans. H. Tomlinson), ch. 2 “Active and Reactive”. London: Athlone Press / New York: Columbia University Press. ↗