voyages labs🦉 Felsefe Kulübü English
Tanınma

Tanınma

kavram · 35 soru (kolay 6 · orta 17 · zor 12)

Tanınma, bir kişinin ya da grubun değerli ve hak sahibi biri olarak onaylanmasıdır; özü karşılıklılıktır. Fichte ve Hegel’den Honneth, Taylor ve Fraser’a uzanan bu kavram, kimliğin başkalarına bağlı olduğunu ve adaletsizliğin yalnızca ekonomik değil kültürel de olabileceğini gösterir.

Bu konuda 10 soru çöz →Tüm konularla test

Ana fikirler

Düşünürler

Johann Gottlieb Fichte
Johann Gottlieb Fichte1762–1814

Özbilincin başkasının “çağrısı”na bağlı olduğunu ileri sürdü.

Ana eser: Doğal Hukukun Temeli (1796)

Alexandre Kojève
Alexandre Kojève1902–1968

Efendi–köle diyalektiğini Fransız düşüncesinin merkezine taşıdı.

Ana eser: Hegel Okumalarına Giriş (1947)

Frantz Fanon
Frantz Fanon1925–1961

Tanınma diyalektiğini sömürgecilik ve ırkçılığa uyguladı.

Ana eser: Kara Deri, Beyaz Maskeler (1952)

Charles Taylor
Charles Taylor1931–

Tanınmayı hayati bir insan ihtiyacı olarak savundu; çokkültürcülük tartışması.

Ana eser: Tanınma Politikası (1992)

Nancy Fraser
Nancy Fraser1947–

Yeniden dağıtım ve tanınmayı birleştiren iki boyutlu adalet kuramı.

Ana eser: Justice Interruptus (1996)

Kavramlar

tanınma
Bir kişiyi ya da grubu değerli, hak sahibi biri olarak onaylamak; özü karşılıklılıktır.
saygısızlık
Honneth’te: tanınmanın esirgenmesi (aşağılama, haklardan yoksun bırakma, dışlama).
yanlış tanıma
Kişiyi küçültülmüş ya da çarpık bir imgeye hapseden tanıma biçimi.
katılım eşitliği
Fraser’da: herkesin toplumsal yaşama eşitler olarak katılabilmesi; adaletin ölçütü.
öz saygı
Honneth’te: hak sahibi olarak tanınmaktan doğan kendine ilişki.
özdeğer
Honneth’te: katkılarının toplumca değerli bulunmasından doğan kendine ilişki.

Sorular ve açıklamalı cevaplar

Bu konuda 35 soru var; burada 10 örnek ve açıklamaları duruyor. Tamamı için teste başlayın.

Kolay

  1. Tanınma kavramının özünde ne vardır?
    1. Tek yanlı hoşgörü
    2. Karşılıklılık
    3. Piyasa mübadelesi
    4. Otoriteye itaat
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: B) Karşılıklılık

    Tanınma karşılıklıdır: Ancak benim de tanıdığım biri tarafından gerektiği gibi tanınabilirim. Ayrıca olumlu bir değerlendirme içerir ve hem normatif hem psikolojik bir yanı vardır.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

  2. Honneth’in üç tanınma biçimi hangileridir?
    1. Aile, sivil toplum, devlet
    2. İnanç, umut, merhamet
    3. Sevgi, hukuki saygı, toplumsal takdir
    4. Özgürlük, eşitlik, kardeşlik
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: C) Sevgi, hukuki saygı, toplumsal takdir

    Honneth sevgiyi (yakın ilişkiler), saygıyı (eşit haklar) ve takdiri (değer verilen katkılar) ayırır. “Aile, sivil toplum, devlet” Hegel’in Hukuk Felsefesi’ndeki kurumsal düzendir; Honneth ondan beslenir.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

  3. Hegel’in efendi–köle diyalektiği üzerine olan ve 1947’de yayımlanan dersleri Sartre ile Lacan’ı kimin etkiledi?
    1. Alexandre Kojève
    2. Louis Althusser
    3. Frantz Fanon
    4. Charles Taylor
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: A) Alexandre Kojève

    Kojève’in Paris dersleri tanınma mücadelesini Fransız düşüncesinin merkezine taşıdı. Sartre’ın Varlık ve Hiçlik’i (1943) ve Lacan’ın psikanalizi bu derslerin izini taşır.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

  4. Kara Deri, Beyaz Maskeler’de (1952) Hegel’in tanınma diyalektiğini sömürgeci ırkçılığa uygulayan yazar kimdir?
    1. Louis Althusser
    2. Judith Butler
    3. Frantz Fanon
    4. George Herbert Mead
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: C) Frantz Fanon

    Fanon’a göre sömürgeleştirilenler karşılıklı tanınmadan yoksun bırakılır: Sömürgeci tanınma değil, emek ister. Mead (1934) ise Honneth’in sonradan kullandığı benliğin sosyal-psikolojik açıklamasını verdi.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

Orta

  1. Honneth’e göre tanınma ile kendine ilişki arasındaki hangi eşleştirme doğrudur?
    1. Sevgi → öz saygı; haklar → özdeğer; takdir → özgüven
    2. Sevgi → özdeğer; haklar → özgüven; takdir → öz saygı
    3. Sevgi → özgüven; haklar → özdeğer; takdir → öz saygı
    4. Sevgi → özgüven; haklar → öz saygı; takdir → özdeğer
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: D) Sevgi → özgüven; haklar → öz saygı; takdir → özdeğer

    Sevilmek temel özgüveni, eşit hakların sahibi olmak öz saygıyı, katkılarının değer görmesi özdeğeri kazandırır.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

  2. Doğal Hukukun Temeli’nde (1796) Fichte’nin tanınma kuramına katkısı nedir?
    1. Kişi özgürlüğünün ancak bir başkası onu özgürce eylemeye “çağırdığında” farkına varır; bu karşılıklılık gerektirir
    2. Tanınma iki bilinç arasında ölümüne bir mücadeledir
    3. Tanınma adil kurumlarca dağıtılan birincil bir maldır
    4. İdeoloji bireyleri özne olarak “çağırarak” tanır
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: A) Kişi özgürlüğünün ancak bir başkası onu özgürce eylemeye “çağırdığında” farkına varır; bu karşılıklılık gerektirir

    Fichte’nin “çağrı”sı öz-bilinci başka bir özgür varlığa bağlar ve bu bağ karşılıklıdır. Ölüm-kalım mücadelesi Hegel’e, birincil mallar Rawls’a, ideolojik “çağırma” Althusser’e aittir.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

  3. Hegel Jena döneminde kimin doğa durumu anlatısını bir “tanınma mücadelesi” olarak yeniden yorumladı?
    1. Locke
    2. Kant
    3. Rousseau
    4. Hobbes
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: D) Hobbes

    Hegel, Hobbes’un herkesin herkese karşı savaşını tersine çevirir: İnsanlar yalnızca hayatta kalmak için değil, tanınmak için de savaşır. Rousseau’nun İkinci Söylev’i de temanın köklerindendir; ama Jena’daki yeniden yorum Hobbes’u hedef alır.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

Zor

  1. Potamias’a göre Lukács’ın şeyleşme kavramı efendi–köle diyalektiğiyle nasıl bir paralellik taşır?
    1. Efendi köleye bağımlı olduğu gibi kapitalist de tüketicilere bağımlıdır
    2. Şeyleşme efendinin ölüm korkusudur
    3. Köle efendinin amaçlarını içselleştirdiği gibi işçiler de sermayenin amaçlarını içselleştirir ve kendilerini şey olarak görmeye başlar
    4. İşçiler dünyayı kendilerinin ürettiğini anlar anlamaz şeyleşme sona erer
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: C) Köle efendinin amaçlarını içselleştirdiği gibi işçiler de sermayenin amaçlarını içselleştirir ve kendilerini şey olarak görmeye başlar

    Taylorcu ve Fordist üretimde işçiler, kölenin efendininkini benimsemesi gibi sermayenin amaçlarını kendi amaçları olarak benimser. Salt kavrayış bunu sona erdirmez; şeyleşmeden kurtulmak üretimde başlayan bir pratik gerektirir.

    Kaynak: Potamias, S. (2024). “The Hegelian Master–Slave Dialectic in History and Class Consciousness.” Open Philosophy 7(1), 20240012. DOI: 10.1515/opphil-2024-0012 (CC BY 4.0). ↗

  2. Robert Brandom Hegelci tanınmayı esas olarak nasıl okur?
    1. Sevgiye yönelik psikolojik bir ihtiyaç
    2. Normatif bir tutum: başkalarını yetki ve sorumluluk sahibi saymak; normları bu kurar
    3. Ekonomik mallar üzerine bir mücadele
    4. Devletler arasında hukuki bir usul
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: B) Normatif bir tutum: başkalarını yetki ve sorumluluk sahibi saymak; normları bu kurar

    Brandom’a göre yükümlü ya da yetkili olmak gibi normatif statüler yalnızca karşılıklı tanıma tutumlarıyla var olur. Bu, duygusal ihtiyaçların değil, normların kuramıdır.

    Kaynak: Iser, M. (2013/2026). “Recognition.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. First published 23 August 2013; substantive revision 27 July 2026. ↗

  3. Potamias’a göre burjuva tüketici tutumu efendininkine benzer, çünkü:
    1. Durağan ve diyalektik karşıtıdır: emeğin biçimlendirici deneyimini yaşamadan ürünlerin tadını çıkarır
    2. Devrimci ve kendini dönüştürücüdür
    3. Kol emeğine dayanır
    4. Ürünlere kayıtsızdır
    Cevabı ve açıklamayı göster

    Doğru cevap: A) Durağan ve diyalektik karşıtıdır: emeğin biçimlendirici deneyimini yaşamadan ürünlerin tadını çıkarır

    Yalnızca kölenin işlediğini tüketen Hegel’in efendisi gibi burjuva da dünyaya tüketici olarak bağlanır ve bu yüzden gelişemez. Gelişim emek verenlerdedir.

    Kaynak: Potamias, S. (2024). “The Hegelian Master–Slave Dialectic in History and Class Consciousness.” Open Philosophy 7(1), 20240012. DOI: 10.1515/opphil-2024-0012 (CC BY 4.0). ↗