1840’lar–1960’lar · akım · 30 soru (kolay 5 · orta 17 · zor 8)
Varoluşçuluk, insanın önceden belirlenmiş bir özü olmadığını, kendini seçimleriyle oluşturduğunu savunan düşünce akımıdır. Kierkegaard ve Nietzsche’den Heidegger, Sartre, Beauvoir ve Camus’ye uzanır; özgürlük, kaygı, sorumluluk, sahicilik ve saçma temalarını işler.
Bir nesneye değil, kişinin kendi özgürlüğüne yönelik huzursuzluk.
saçma
Camus’de: insanın anlam arayışı ile sessiz dünya arasındaki uçurum.
iman sıçraması
Kierkegaard’da: akılla temellendirilemeyen imana kişisel adım.
sınır durumları
Jaspers’te: ölüm, acı, suç, mücadele gibi kaçılamayan durumlar.
Sorular ve açıklamalı cevaplar
Bu konuda 30 soru var; burada 10 örnek ve açıklamaları duruyor. Tamamı için teste başlayın.
Kolay
“Varoluşçuluk” sözcüğünü 1943’te ilk kim kullandı?
Jean-Paul Sartre
Gabriel Marcel
Søren Kierkegaard
Martin Heidegger
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Gabriel Marcel
Sözcüğü Gabriel Marcel türetti; Sartre ve Beauvoir sonra benimsedi. Öncüler sayılan Kierkegaard ve Nietzsche onu hiç kullanmadı.
Kaynak: Aho, K. (2023). “Existentialism.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. ↗
Hangi düşünürler kendilerini açıkça varoluşçu olarak adlandırdı?
Kierkegaard ve Nietzsche
Heidegger ve Jaspers
Sartre ve Beauvoir
Camus ve Merleau-Ponty
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C) Sartre ve Beauvoir
Etiketi yalnızca Sartre ve Beauvoir kabul etti. Camus açıkça reddetti.
Kaynak: Aho, K. (2023). “Existentialism.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. ↗
Hangi slogan genellikle varoluşçuluğun birleştirici ilkesi sayılır?
Düşünüyorum, öyleyse varım
Varoluş özden önce gelir
Tanrı öldü
Hakikat bütündür
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Varoluş özden önce gelir
İnsanın önceden sabit bir doğası yoktur; kendini ne yaparsa o olur. Sartre bunu varoluşçuluğun ilk ilkesi saydı.
Kaynak: Aho, K. (2023). “Existentialism.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. ↗
“Cehennem başkalarıdır” repliği Sartre’ın hangi oyunundadır?
Sinekler
Gizli Oturum (Huis clos)
Kirli Eller
Bulantı
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Gizli Oturum (Huis clos)
Gizli Oturum (1944): Birlikte kapana kısılmış üç kişi bakışlarıyla birbirine işkence eder. Bulantı oyun değil, romandır.
Kaynak: Aho, K. (2023). “Existentialism.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. ↗
Orta
Sartre “varoluş özden önce gelir” fikrini geniş bir kitleye hangi konferansında sundu?
Varoluşçuluk Bir Hümanizmdir (1945)
Varlık ve Zaman (1927)
Sisifos Söyleni (1942)
Korku ve Titreme (1843)
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: A) Varoluşçuluk Bir Hümanizmdir (1945)
1945’teki Paris konferansı (1946’da yayımlandı) varoluşçuluğu kamusal bir olgu yaptı. Heidegger fikrin bir versiyonunu Varlık ve Zaman’da dile getirmişti.
Kaynak: Aho, K. (2023). “Existentialism.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. ↗
Heidegger’in Varlık ve Zaman’ında (1927) Dasein nedir?
Düşünen bir töz
Kendine özgü insan varoluş tarzı, kendini yorumlayan bir etkinlik
Tanrı
Devlet
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B) Kendine özgü insan varoluş tarzı, kendini yorumlayan bir etkinlik
Dasein (“orada-olmak”) özellikleri olan bir şey değil, her zaman zaten bir dünyanın içinde kendini anlama etkinliğidir.
Kaynak: Aho, K. (2023). “Existentialism.” In E. N. Zalta & U. Nodelman (eds.), Stanford Encyclopedia of Philosophy. ↗